شاخه ها
افراد آنلاین
8 کاربر آن‌لاين است (2 کاربر در حال مشاهده‌ی سایت مقالات)
ادامه...
مقالات :: مشاهیر تربت جام

آشنايي با مشاهير تربت جام - قرن يازده تا چهاردهم

كتاب سرزمين جام و رجال آن - سايت تربت جام
حافظ جامی، درویش جامی، میرزا فصیحی، صوفی ملامحمد اردستانی، جامی لاهوری، ذوقی جامی، ابن فارض جامی، مولوی جامی، شاه محمد ، مولانا نویدی، ابوبکر جامي، ملك جامي، عبدالنبی جامی، محمدقلی ، جامی بیخود، الهیار ، شیخ محمد حسن، برهان الدین ، کریم داد خان هزاره، بهادر خان ، شیخ مرتضی تربتي، عبدالرحمن نور محمد، حاجی خلیفه میریحیی قادری، امیر علیمردان خان نصره الملک

حافظ جامی
حافظ جامی از رامشگران و موسیقی دانان قرن یازدهم اهل جام بوده که در مجالس شاه عباس اول خدمت میکرد. در مجلس شاه عباس سه نفر خواننده و نوازنده راه داشتند به نامهای 1-افندی خواننده---حافظ نایینی---و حافظ جامی نوازنده.

درویش جامی
درویش جامی از دانشمندان و علمای قرن یازدهم و از شعرای تربت جام بوده که کتاب فرهنگ منظوم (ابواب العلوم) را تالیف نموده است. وی به زبانهای عربی و فارسی شعر می گفت. نمونه شعر او:
گرفتار هنر درویش جامی
خدا او را دهد عز مناعت
که کردم قطعه ای چند از لغت نظم
بیاموز و بکن با این قناعت
نهادم نام ابواب العلوم اش
که دارد این اگر در سر صناعت

میرزا فصیحی
میرزا فصیحی فرزند مولانا ابوالمکارم پسر مولانا میرجان اهل اسفراباد جام است كه خود متولد بخارا می باشد و در سن ده سالگی به هرات رفته است. وي تحصیلات خود را در همان شهر به اتمام رسانید تا به جایی که به درجات عالی از علم و ادبیات رسید. صاحب تذکره میخانه میگوید:"ملک الشعرای خراسان میرزا فصیحی فخر زمان و زبده المتاخرین و افصح المتکلمین سرآمد مستعدان این جزو زمانست و فصیح ترین شعرای خراسان دبدبه سخنوری و کوکبه نظو گستری آن نادره عصر عالمگیر شد. اقسام شعرش به نصیر است و اصناف سخنانش دلپذیر." وی مدتی همراه شاه عباس به قزوین آمد ولی چندی بعد به هرات بازگشت. وی مردی عاشق مسلک بوده و همیشه وقت خود را با معشوق میگذرانید و با یکی از معشوقه های خود به هند فرار کرد که همراهانش او را با کلک به هرات برگرداندند و وی به زندان افتاد . پس از چندی حسین خان شاملو حاکم هرات او را از زندان ازاد گردانید و مورد عنایت وی گردید. وي در سنه 1046(یا1049) دار فانی را وداع گفته است. وی این رباعی را درباره فرار خود به هند نوشته است:
با یار به سیر هند آماده شدم
برگشتم و زین تعلق آزاده شدم
نارفته به هند واژگون شد کارم
ان ماه مخطط شد و من ساده شدم
وي در دیوان اشعارش دارای ساقی نامه ای هم میباشد:
ساقی آن قدح نور بیار - ان چراغ دل منصور بیار
آن شفای تن رنجور بیار - کیمیای دل معمور بیار
جرعه ای در قدح خاور ریز - متحک حوصله طور بیار
سرو نوخاسته خلق تویی - روی آراسته حور بیار
صافتر از نفس عیسی کن - گرمتر از دل منصور بیار
که بهار آمد و نوروز رسید
عیش با طالع فیروز رسید
آن می صاف که بی صوفی روح - یافت در خلوت عشاق فتوح
می توان کرد ز بس پرتو آن - در دل تیره شب هجر صبوح
از فروغش شده بی محنت چشم - در گلزار تماشا مفتوح
ساقیا زان گهر جام ازوست - غرقه شرم ابد کشتی نوح
جرعه یی بخش کز اسباب جهان - سینه یی دارم و آن هم مغتوح

صوفی ملامحمد اردستانی
ملا محمد اردستانی از شعرا و ادبائ عارفان قرن یازدهم هجری است که در شعرهایش به صوفی متخلص میگردید. صاحب تذکره روز روشن در باره وی میگوید: فقیر مزاج آزاده طبیعت بوده است. چند نمونه از اشعار زیبای ملا محمد اردستانی:
مرشد ماست دهم باده که در روی زمین
نیست پیری به ازین صاف دل و گوشه نشین
***
بخواری در رهش افتاده بودم
سحرگه آن قرار بی قراران
زمن بگذشت چون باد بهاری
مرا بگذاشت چون ابربهاران

جامی لاهوری
جامی لاهوری از ادیبان و شعرا و سخنوران مشهور قرن یازدهم هجری و اهل جام است که نسبتش به شیخ جام میرسد. وی متخلص به جامی بود و به علت اینه ساکن لاهور شده بود به لاهوری مشهور گردید. و در شعر و ادب همواره ارکان عرفان و اسلام را بر هر چیز دیگر مقدم می داشت. نمونه شعر او:
هر کس که دل از مدار دنیا بر داشت
عبرت ز شمار کار دنیا برداشت
گویند زمین بر سر گاوست بلی
گاوست هر انکه بار دنیا برداشت

ذوقی جامی
ذوقی جامی از ادبا و سخنوران نامی ایران و تربت جام در قرن یازدهم است که در خراسان از اعتبار زیادی برخوردار بود.

جامی (ابن فارض جامی)
جامی معروف به ابن فارض از عرفا و دانشمندان قرن یازدهم از خطه جام است .که در پاکستان میزیستهاست. وي کتاب شرح قصیده حمزیه را تالیف نمود که نسخه خطی آن در ارامگاه پیرعلی شاه در (راولپندی /کوسره شریف/درگاه شادروان پیر علیشاه) موجود است

جامی
مولوی جامی بن کمال الدین القراتکنی (قرتکنی) از عرفا و دانشمندان و عالمان بزرگ قرن یازدهم در پاکستان میباشد که تربت جامی بوده است. وي کتابی به نام مظهر گلدر 75بند و خاتمه اي در كلام و اصول دین و عقاید و احکام نوشته است تاریخ اتمام این کتاب سنه 1013هجری است. مولوی جامی دارای دیوان شعری هم بوده که کتابی با 148صفحه شعر دارد. نمونه شعر وی:
مالک توئی و ملک دو عالم تو را و بس
بر ملک تو به غیر تو کس را نه دسترس
این کتاب در کتابخانه گنج بخش به خط خوش نستعلیق و به کتابت محمدلطیف بن شیخ صفر در سنه 1096نوشته شده است.

شاه محمد جامی
شاه محمد جامی از علما و عارفان و دانشمندان و شاعران دوزبانه فارسی و هندی از تربت جام در قرن یازدهم هجری که در دربار محمد قلی قطب شاه در هند میزیسته است.

مولانا نویدی
مولانا نویدی از شعرا و عرفای قرن یازدهم و اهل تربت جام بوده که همیشه در سفر و سیر وسیاحت بوده است. در هفت اقلیم آمده است که: "همیشه سیاحت پیشه کرده و ملازمت عاقلان را ملازم گرفته مدام با وي صحبت داشتی." اين بيت ازوست:
محبتی که مرا با تو هست میخواهم
همین تو دانی و من دانم و خدا داند

ابوبکر جامي
ابوبکر فرزند اسحق جامی نسبتش به حضرت نورالدین مولانا عبدالرحمن جامی میرسد . در علم و عرفان یگانه بوده و در تصوف دارای امامت و ولایت بوده است. وی به کردستان رفته و به مدرسه علمیه سلیمیه سکونت گزید و در همانجا به علت وفور خوان نعمت فکرش و علمش شاگردان زیادی برای فیض بردن از کمالات این عالم ربانی گرداگردش جمع گردیدند. ابوبکر عارف در خطاطی هم بسیار مهارت داشت و خط نستعلیق زیبایی را می نوشت. وي در سنه 1071هجری فوت نموده است.

ملك جامي
از عرفا و شاعران و مشاهیر تربت جام در قرن یازدهم هجری است که کتاب تحفه سماویه را تالیف نموده و ان را به اولی الامر هدیه نموده است. این کتاب دارای شرح نود و نه نام خداوند کریم الرحمان است. وی در این کتاب میگویدکه: "چنان التزام افتاد که بعد از بیان هر اسم رباعی آورده شود که از آن اسم به طریقف اشارت بیرون آید."
یاری که مرا گفتن نامش هوس است
در هر نفسم به گغتنش دسترس است
از بهر تو نامش به اشارت گفتم
در خانه اگر کس است یک حرف بس است
وی شرح نام را آورده و سپس رباعی گفته و انگاه خاصیت نام را آورده است. نسخه خطی کتاب به خط ثلث در قرن یازدهم هجری در کتابخانه گنج بخش اسلام اباد مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان موجود است. شروع کتاب با این ابیات است:
حمد از پی نام یار گفتن خوشتر
واز گفتن او چو گل شکفتن خوشتر
نامش چو گهر شرح سفتن خوشتر
شرح غم او بدل نهفتن خوشتر

عبدالنبی جامی
عبدالنبی جامی ملقب به جلال الدین از عرفا و دانشمندان علوم طریقت و شریعت در قرن یازدهم از تربت جام بوده است که به هنگام سلطنت اورنگ زیب در هندوستان به دربار او راه یافته بود. او در سنه 1080کتاب نجات المسلمین را به نظم دراورده و مسایل فقهی را هم شرح داده است. این کتاب به خط نستعلیق آخوند نصیرالدین ولد اخوند غلام محی الدین ولد حضرت محمد غوث به تاریخ 1127در موزه ملی پاکستان موجود است. بيت آغازين کتاب وي:
باصفابرچیدم از وی بهر تزیین کتاب
تاشود از برکتش این تحفه ورد زبان

محمدقلی جامی
محمدقلی جامی از شعرا و نویسندگان قرن یازدهم تربت جام بوده که در به دربار پادشاه هندوستان (سلطان عبدالله قطب شاه گلگنده) راه یافته است وی کتاب لذت النساءرا به زبان هندی در سال 1036سروده است. او در این کتاب مسائل جنسی را تشریح و شرح داده است و در شانزده باب آمیزش جنسی را آموزش داده است. شروع کتاب با این مصرع است: بخوان جامیا مدحت شهریار، نسخه خطی این کتاب در موزه ملی پاکستان در کراچی به خط نستعلیق موجود است. کتاب دیگرش به نام کوک شاستربه زبان سانسکریت در باره امیزش جنسی زن و مرد است که نسخه خطی ان در موزه بریتانیا موجود است.

جامی بیخود
جامی بیخود از شعرای تربت جامی مقیم هند بوده که کتاب مخزن الغرایب را تالیف نموده است. وی مورخ توانایی بوده و در تاریخ گویی هم استاد میباشد. وي قصه حسن و دل را به نظم دراورده است این مثنوی بسیار زیباست.نمونه آن:
یکی را ساده رخ ایینه آسا
یکی را جوهر از آن آیینه پیدا
گلستان یکی بی سنبلستان
یکی را بوستان گردد گلستان
جامی از جام حمد بیخود شده

الهیار جامی
اللهیار جامی از نویسندگان و رجال تربت جام در دربار شاهزاده محمد معظم که پس از اورنگ زیب به نام بهادر شاه اول بر تخت پادشاهی هند نشست می باشد. وی سرپرست بازهای شکاری شاه را داشت . وي کتابی تحت عنوان مرات الصیددر شکار و قوانین و هنر شکار ورزی و درمان جانوران نوشته که نسخه خطی آن در موزه ملی پاکستان در کراچی موجود است. وي این کتاب را در سنه 1111هجری اتمام نمود.

شیخ محمد حسن جامي
شیخ محمد حسن جامی از عرفا و فضلای قرن دوازدهم بوده که کتاب روضه الریاحین را دویست سال بعد او به رشته تحریر دراورد.

برهان الدین جامي
برهان الدین جامی از که مردی فاضل و دانشمند بوده وي نسبتش به شیخ جام میرسد . وی در هند و پاکستان زندگی میکرد و کتاب شرح کافیهرا نوشت نسخه خطی این کتاب در موزه کراپی در 358صفحهد موجود است.

کریم داد خان هزاره
کریم داد خان هزاره از امرا و سرداران قرن سیزدهم و حاکم جام و باخرز بوده است. وی به علت جسارتهایی که به امام جمعه و علما و متولیان روضه مبارکه در مشهد کرده بود چراغعلیخان از طرف حسام السلطنه به نزد سالار امد و پس از صحبت با او وی و دو پسرش را با محمد علیخان برادرش بر چهار اسب پالانی سوار کرده به لشکر بردند و پس از چهار روز روانه تهران ساختند .

بهادر خان جامي
از امرا و سرداران قرن سیزدهم و حاکم جام بوده وی در دو.ران شورش یالار (پسر دایی محمد شاه قاجار) طرف سالار خان را گرفت اما وی در مشهد محاصره شد و سرداران او بدون اطلاع سالار با قوای ناصرالدین شاه مصالحه کردند .بهادر خان در قادله هرات طرف شاهزاده حسام را گرفنت و بلوای هرات را با تصرف و تسلیم سرکردگان بلوا (شاهزاده محمد یوسسف-شاهزاده محمدرضا-حاجی غلام افغان از مفسدین اصلی غادله هرات ) ور بهادرخان انان را به عنوان گروگان از طرف شاهزاده حسام به مشهد برد.

شیخ مرتضی تربتي
شیخ مرتضی تربتی از مشایخ بزرگ جام و نسبتش به شیخ جام میرسدو در سرحد خدمات زیادی انجام داد می دارای دیوان اشعاری بوده و شعر میگفته که تخلص وي صارمی می باشد. از شعرهای وی بر روی سنگی میله ای بر بالاسر قبر شیخ احمد حک گردیده است با این مضمون:
ساقیا جام میم ده چون شراب سلسبیل
تابنوشم شادمان بر یاد روح زنده پیل
غوث اعظم شیخ الاسلام احمد جامی که هست
رهروان راه یزدان را کراماتش دلیل
مخزن اسرار بی چون منبع فیض الله
معدن وجد و خوارق صاحب خط جزیل
آنکه باشد بارگاهش را زصدق آرد طئاف
روز و شب چون عرش با جمع ملائک جبرئیل
یاور شرع پیمبر چرخ ملت را ذکا
ماه ایوان سعادت ملهم رب جلیل
شاهباز استان قدس قطبی کز حلا
سالکان را در فنا فی الله می باشد وسیل
شکر لله ای ولی حق که هستی روز حشر
عاصیان را سوی یزدان از کرم نعم الوکیل
فخر من بس درد و عالم نسبت فرزندیت
گرچه هستم در پی افعال شیطان ضلیل
صارمی راراه خوشنودیت بنمای از کرم
کز دوصد الوند باشد بار عصیانم ثقیل

عبدالرحمن نور محمد جامی
عبدالرحمن نور محمد جامی از علما و مشایخ جام در قرن سیزده و اوایل قرن چهاردهم هجری است و کتابی به نام صدقه جاریه را نوشته که در لاهور پاکستان چاپ گردیده است.

حاجی خلیفه میریحیی قادری
وي قطب و مرشد سلسله قادریه از سادات حسینی متولد جوزقان است که در تربت جام میزیسته است.وی دوستدار فقرا و همنشین آنان بود که در سال 1336هجری دارفانی را بدرود گفت. و در مجموعه مزار شیخ جام دفن گردید.

امیر علیمردان خان نصره الملک
رییس ایل تیموری و لقبش نصره الملک تیموری بوده و از امرا و سرداران دوره قاجار به شمار میرفت. وی سالها ریاست این ایل بزرگ را در تربت جام باخرز مشهد زوراباد و سرخس به عهده داشت .این لقب را ناصرالدین شاه قاجار به پاس خدماتش در مقابله با ترکمانان مرو به او دادوی به عنوان نایب السلطنه خراسان خدمت میکرد. وي در سنه 1319هجری در مشهد درگذشت و در رواق پشت سر امام رضا(ع)مدفون گردید
مقاله قبلی >> آشنايي با مشاهير تربت جام - قرن دهم محله های تربت جام << مقاله بعدی
ترک بک
  • آدرس: http://torbatjam.com/modules/article/view.article.php/c3/56
  • ترک بک: http://torbatjam.com/modules/article/trackback.php/56
رای
10987654321
API: RSS | RDF | ATOM
سایت تربت جام & Copyright© admin
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم

بیشترین خوانده شده
در آداب اسلامي توصيه هاي ويژه اي براي تغذيه در دوران بارداري وجود دارد. اين امر نشان دهنده ي اهميت اين زمان و نيز نقش تغذيه در آن است.
مجموعه آرامگاهی شیخ الاسلام احمد جامی یکی از بزرگترین مراکز زیارتی شرق ایران است که در قرن نهم به اوج شکوفایی خود رسید. این مجموعه که وسعتی حدود (64000) متر مربع دارد... .
برخي از علائم اختلال اعتیاد اینترنتی عبارتند از:
مشکلات میان فردی و یا مشکلات در هنگام کار یا مطالعه، نادیده گرفتن مسئولیتهای مربوط به دوستان، خانواده، کار و یا مسئولیتهای فردی، کناره‌گیری پس از دست کشیدن از اینترنت، کج خلقی هنگام تلاش برای دست کشیدن از اینترنت، آن‌لاین ماندن بیش از زمان برنامه‌ریزی شده، دروغ گفتن یا مخفی نگهداشتن زمان واقعی کار با اینترنت از نظر دوستان یا خانواده، تغییر در سبک زندگی به منظور گذران وقت بیشتر با اینترنت، کاهش فعالیت فیزیکی، بی‌توجهی به سلامت شخصی و بی‌خوابی یا کم خوابی و یا تغییر در الگوی خواب به منظور گذران وقت در اینترنت.
تربت جام از لحاظ فرهنگ موسیقیایی یکی از غنی ترین مناطق ایران است. این مهم به دو صورت نمود پیدا می کند؛ نخست موسیقی مقامی تربت جام که شامل مقامهای آوازی و سازی است که به وسیله ی ...
در روزگار سلجوقيان ، در سال 440 هجري قمري در قريه نامق ، از سلسله جرير بن عبدالله (از صحابي معروف) کودکي چشم به جهان گشود که او را احمد خواندند و بعدها به احمد جامي نامقي شهرت يافت... .
نورالدين ابوالبركات عبدالرحمن بن نظام‌الدين احمد بن شمس‌الدين محمد جامي نامي‌ترين شاعر و نويسنده دانشمند و عارف قرن نهم هجري است. برخي از پژوهندگان او را بزرگترين استاد سخن بعد از حافظ و خاتم شاعران بزرگ پارسي‌گو ...
در كتاب لغت موسيقي نوشته افراسياب بيگ لي كلمه‌ي مقام كه به صورت موغام يا مغام هم نوشته مي‌شود، به عنوان مجموعه‌ي صداها و پرده‌هاي مختلف كه بر اساس يك كوك واحد ...
حجة الإسلام زین الدین ابوحامد امام محمد غَزّالی طوسی، یکی از بزرگترین متصوفین، فلاسفه و اندشمندان علمای اسلام در قرن پنجم و ششم هجری می باشد. بزرگمردی که در انواع رشته های علوم اسلامی سرآمد دانشوران روزگار خود گشت...
تربت جام ، كهن دریا عرفان، واقع در شمال شرقی گستره پهناور ایران زمین به مانند شهرها و مناطق دیگر آن با حوادث و فراز و نشیب های تاریخی و روند شكل تدریجی مواجه بوده است. دورانی كه این شهر، روستایی كوچك به نام معدآباد ...
زندگی‌نامه استاد غلامعلی پورعطایی آفریننده «نوایی» مقام اسطوره‌ای كه از روح هنرآفرین او برمی‌خیزد و جان را به عروج و سفری عارفانه وا می‌دارد.
تازه ترین مقالات
موسيقي مقامي (محلي)، بدوي ترين شكل موسيقي است كه از زمانهای دور برای ما به يادگارمانده است. این نوع موسیقی درهركشوری ، متناسب با بوم و محيط جغرافيايي و انساني آن كشوردرهم آميخته و جزئي از فرهنگ آن کشوري محسوب ميشود. به راستی کسی زمان دقیق پیدایش مقام را نمی داند. مقام نمی تواند یک تصنیف یا ترانه باشد. مقام پیشینه ای دارد به وسعت تاریخ وآدمهایش....
تواناتک: IMEI یک کد ۱۴ رقمی چیست است که باید در هر گوشی جدیدی که ساخته می‌شود منحصر به فرد باشد و تا آخر عمر دستگاه با آن باقی خواهد ماند. از آن...
یک پلنگ که برای شکار خیز برداشته، یک قوچ اوریال با شاخهای تابیده اش، یک جبیر، یک گرگ و یک شغال، یک سبزه قبا با لانه اش که از خار و خاشاک درست ...
در اوایل قرن شانزدهم میلادی در دهکده ای نزدیک شهر «استرتفورد» در ایالت واریک انگلستان، زارعی به نام ریچارد شکسپیر زندگی می کرد. یکی از پسران او «جان» در حدود سال ۱۵۵۱ در شهر استرتفورد به شغل پوست فروشی مشغول شد و «ماری آردن» دختر یک کشاورز ثروتمند را به همسری برگزید. ماری در ۲۶ آوریل ۱۵۶۴ پسری به دنیا آورد و نامش را «ویلیام» گذاشت. این کودک به تدریج پسری فعال ، شوخ و شیطان شد ، به مدرسه رفت و زبان لاتین و یونانی را فرا گرفت. ولی به علت کسادی شغل پدرش ناچار شد برای امرار معاش، مدرسه را ترک کند و شغلی برای خود برگزیند. برخی می گویند که او ابتدا شاگرد یک قصاب شد و چون از دوران نوجوانی دلبستگی شدیدی به ادبیات داشت، در موقع کشتن گوساله خطابه می سرود و شعر می گفت.
HIV
خانواده و سلامت | shekoofe | پ ۹۱/۰۷/۲۰
HIV چيست ؟ HIV مخفف ""Human Immunodeficiency Virus به معني "ويروس نقص ايمني انسان" مي‌باشد. ويروس ، يك ذره زنده خيلي كوچك است كه مي‌تواند تكثير و پخش شود اما...
یاهوووووووووووووووووووشاید از نام این ترفند اندکی جاخورده باشید ، اما باید قبول کرد که این نام بهترین عنوان برای این ترفند است! قصد داریم ...
در زندگی زناشویی دلخوری ها ، رنجش ها ، شکایت ها و مشاجره ها فراوان است . اگر چنین نباشد باید نگران بود . زیرا به یقین رابطه زوج به سردی گراییده و نسبت به هم بی اعتنا شده اند و دیگر هم را دوست ندارند که از یکدیگر نمی رنجند...
بسیاری از عادت های فرهنگی و صفات اجتماعی ما ریشه در تنبلی اجتماعی دارد. ایرانی ها ضمن این که دارای میزان تنبلی بالاتر از متوسط جهانی هستند، جایگاه سوم را به خود اختصاص داده اند...
حقيقات نشان داده، محروم‌كردن استفاده موقتي از وسايل تكنولوژيك نتيجه عكس دارد و حتي ممكن است فرد را دچار اضطراب و حالت هيجاني كند...
درست است كه انسان امروز شايد نتواند از تكنولوژي دور باشد اما متخصصان و كارشناسان معتقدند كه وابستگي‌ ما به تكنولوژي مي‌تواند مضر و حتي خطرناك باشد...
ثبت نام | ورود به سایت | تبادل لینک | |